.

SLAM VE DNYA BARII

Prof. Dr. Osman Eskiciolu*


nsan hayat salk ve hastalk periyotlaryla devam eder. Toplumdaki bireyler her zaman hasta olmadklar gibi, btn zaman da salkl olmazlar. Bnyemizin salkl olmas esas kural olup hasta olmas ise arz-geici bir durumdur. Hastalk ve salk insan iin olduu gibi, sava ve bar da insan iindir. Hastalk ve salk biyolojik bir hadise olup daha ok ferdi ve bireyseldir. Sava ve bar ise daha ok sosyal bir hdise olup toplumsaldr. slm esaslarna gre bar asldr, sava ise geici bir haldir. Bu sebeple Kuran- Kerimde "Bar yapmak daha hayrldr" (1), buyrulmaktadr. Bunun iin slm kltrnde bar temel bir prensip olarak kendisini gstermektedir (2). Bugnk anlayta yani Rnesans medeniyetinin ortaya koyduu dnya grnde ise asl olan savatr. Bu anlaya gre hayat, mcadele, kavga ve atmadan ibarettir. nk bu dncenin temelinde "insan insann kurdudur", "Hayat mcadeleden ibarettir" ana fikirleri yatmaktadr. Bu medeniyet milletler aras atmaya dayanr. Ekonomi de sava ekonomisidir.  Devaml ordularn tketmesi iin silah fabrikalarnn durmadan almas gerekir. Bu gelimi lkeler, sanayilemi lkeler ad verilen memleketlerdeki silah fabrikalar kapatlsa ekonomileri kecektir. Ekonomiler silah retmeyi zorluyor, silahlar da sava douruyor. arpk dnya gr ve sapk ekonomi anlayndan doan bu ksr dng byle devam edip gidiyor. slm'a gre bu yol kmaz sokaktr, bu yanl felsefeler ve ekonomiler terk edilmelidir. nk az nce ifade ittiimiz gibi Kuran Kerim bar yapmann daha iyi ve faydal olduunu tlemektedir. Bu sebeple sava, toplumu ve toplumlararas camiay, devleti ve devletleraras camiay meydana getiren bir kurum gibi normal kabul edilemez ve devam ettirilmez.

        Bireyler ve bireyler aras mnasebetler dostlua dayanr. Devletleraras ilikiler de dostluk ve bar zerine kurulur. Dmanlk zerine hibir ey bina edilemez. Bu Rnesans kltr, insanln 15. asrdan beri sahip olduu yanl kltr ve yanl felsefe olduu iin daha dne kadar dnyamz, birbirine dman iki kutuplu dnya ve ayr iki blok idi. Sovyet blounun kmesiyle kutuplardan birisi yok oldu. Ama dnya grleri, ekonomi anlayla ve hayat hakkndaki dnceler henz deimedi. Dnya gr bar deil, atmac olduu iin tek kutuplu dnya yaayamazd. Onun iin hemen yeni bir dman icat edilip ortaya karlmalyd. Bu grev tez elden yerine getirildi. Artk yeni hedef dman, slm ve Mslmanlar kabul edildi. Bat leminde slmn batnn karsnda olduu medya tarafndan btn kamuoyuna ilan edildi. Bugn milletler aras corafyaya baktmz zaman bunun delilleri aka grlmektedir. Btn yeryznde dou-bat, gney ve kuzey her tarafta akan kan Mslmanlarn kandr. Daha dne kadar savatrlan, vuruturulan yerleri sayarken Eritre, Kemir ve Filistin diyorduk, buna yeni ilaveler yaparak, Bosna Hersek ve Karaba,  diyorduk. Bugnlerde ve imdilerde ise Irak ve yine Filistin diyoruz. Buralarda mslmanlarn evleri ve barklar yaklp yklyor, canlar doranp hunharca kanlar aktlyor. Bunlar baka hibir sebepten deil, sadece ve sadece Mslman olduklar iin yaplmaktadr. Hem de tarihte eine ender rastlanr bir enaatle yaplmaktadr. Asker ve sivil demeden insanlar aslp kesilmekte, ar pazar demeden bomba yadrlp her taraf kana boyanmakta ve hatta daha feci ve daha enisi Mslman kadnlarn rz ve namuslar payimal edilmektedir. Medeni dnya denilen lem de bu tyler rpertici tabloya uzaktan sadece zevk alarak seyir etmektedir.

       te byle bir psikolojik ortamda dnya barn dile getirmek ok nemlidir. Sevgi dini, bar dini ve rahmet dini olan slm'n dnya barna yapt katklardan bahsetmek ok anlamladr. slm, bu sava dnyasna bar getirecektir. Yazn yakc scan ortasnda kar yaar m? Allahn izniyle yaar. Kn dondurucu souun ortasndan karlar iersinde iek aar m? bi iznillah aar. te bugn mslmanlara den bu sava cehenneminin ortasndan bar cennetini kurup ortaya karmaktr. Bu ihtiyar dnyamz bar cenneti haline getirebilmek iin takip edilecek yol Kur'an ve snnette mevcuttur. Yeter ki Mslmanlar. Kur'an ve snnet bizim her eyimizdir, diyebilsinler. Bakn sizlere Hz. Peygamber ile bir sahabe Habbab ibn Erett arasnda geen bir konumay Buhariden aktarmak isterim.

       Hepinizin bildii gibi Mslmanlarn Mekkede mriklerden ekmedii kalmad. Onlar sadece inanlarndan dolay ikence gryor ve zulme uruyorlard. Ayetin ifadesine gre Mslmanlar sadece "Rabbimiz Allah'tr dedikleri iin haksz yere yurtlarndan karlmlard (3) Bylece her trl eziyet ve ikence mminlere reva grlyordu. Yine bir gn Habbab Ibn Erett byle bir ikenceye maruz kald. Dayanamayp durumu anlatmak zere Peygamberin evine gitti. Resulllah' evinde bulamad. Peygamberi arad sordu ve sonunda ona Kbede kavutu. Hz. Muhammed Kbenin glgesinde kaftann yastk etmi yaslanyordu, Habbab yanna yaklaarak Ya Resulellah!  dedi: "Bu mriklerden ateistlerden ekmediimiz kalmad. Allah'a dua etseniz de bu zulmlerden kurtulsak" diye ricada bulundu. Hz. Peygamber bu ifadelerden biraz rahatsz oldu. Hatta yzleri kzard ve konuyla ilgili olarak yle buyurdular. "Yemin olsun ki, sizden nceki mmetler arasnda yle kimseler vard ki, onlar yle ikenceler grdler ki, mrikler yere bir ukur kazar, kiiyi oraya gmerler, bir testere getirilip bana konulur ve kii biilerek iki paraya ayrlrd. te bu ikence bile o mmini inancndan dndremezdi, Bir bakas iin de demir taraklarla etleri ve kemikleri taranr da bu ikence de onu dininden dndremezdi. Allah'a yemin ederim ki Allah bu slm dinini mutlaka tamamlayp kemale erdirecektir. Her tarafta emniyet, gven ve bar salayacaktr. O kadar ki, San'a'dan atna binen bir kimse Hadramuta  kadar gven iersinde gidecek ve Allahtan baka hibir kimseden korku iinde olmayacaktr. Fakat sizler acele ediyorsunuz"(4).

Buradan da anlalaca zere slm yolda, belde, i yeri ve pazarda, okul ve klada, yani tm ite ve dta btn gvenlii salayan bir bar dinidir. Btn dnyada bar yeniden salanacaktr. Ancak Hz. Peygamberin ifadesiyle acele edilmemelidir. nk slm, ayn zamanda evrensel bir din olmas dolaysyla mill gvenlii salad gibi lkeler aras gvenliin salanmas hususunda da esaslar getirmitir. nk slm dini tm insanla gelmi olan bir dindir. Bu hususta Kuran- Kerim'de Araf Suresinin 158. ayetinde yle buyrulmaktadr: "De ki. Ey insanlar, gerekten ben sizin hepinize, tm olarak gklerin ve yerin sahibi Allah'n gnderdii bir eliyim, ondan baka tanr yoktur. O, diriltir ve ldrr, yleyse gelin Allah'a ve onun mmi peygamberi olan elisine inann ki o peygamber de Allah'a ve onun kelimelerine gnlden inanmaktadr, ona uyun ki doru yolu bulasnz" (5).

Hz. Peygamberin btn insanla gelmi bir eli olduu hususunda sebe Suresinin 28. ayetinde de yle buyrulmaktadr: "Biz seni ancak btn insanlara mjdeleyici ve uyarc olarak gnderdik. Fakat insanlarn ou bunu bilmezler (6). Bu ayetlerden aka anlalmaktadr ki, slm evrensel bir dindir, o nedenle hem mill hem de beynelmilel barn esaslarn getirmitir. Bu husus slm'n kardelik anlaynda da aka grlmektedir. Hepinizin bildii gibi btn mminler kardetir. Allah bu iman ve inan kardeliini bildirdikten sonra  "yleyse kardelerinizin arasnda bar salayn" (7), buyurmutur. slm'da kan kardelii, st kardelii, din kardelii vatanda kardelii ve insanlk kardelii olmak zere be trl kardelik vardr. Btn insanlar bir tek ana ve babadan meydana geldikleri iin kardetirler (8). slm'a inanm btn mminler tm Muhammed mmeti de birbirinin din kardeidirler. Ayrca Kuranda Nuh, Hd, Salih ve Lut peygamberlerden gnderildikleri halka kar kardeleri diye bahsedilmektedir (9). Hud peygamber Ad kavmine, Salih peygamber de Semd kavmine gnderilmiti. Ayette "Kardeleri Salih onlara Allah'a kar gelmekten saknmaz msnz, demiti" (10) buyrulmaktadr. Salih peygamber ise kavmi arasnda sadece vatandalk ilikisi vard. te burada bu vatandalk ilikisinden kardeleri diye bahsedilmektedir. Bu sebeple btn vatandalar birbirlerine kardelik ba ile baldrlar. Onun iin de bylece ite bar salama durumundadrlar. nsanlk kardelii anlay ile de dtaki bar yani dnya barn salanm olacaklardr.

 Burada ve d bartan mill ve beynelmilel bartan sz ederken bir konuya aklk getirmekte fayda vardr. Millet ve mmet kerimeleri slm dncesinde birbirini tamamlayan unsurlardr. Bunlar birbirinin zdd veya opoziti deildir.

 Baz evreler meseleyi arptrarak millet ve mmet dncelerinin biri dierini yok ettiini iddia ediyorlar ki bu yanltr ve slm' anlamamaktr. Vatanda kardeliinden anladmz gibi slm, hem mill; din kardeliinden anladmz gibi, hem tm slam aleminin ve son olarak da tm insanlk kardeliinden anladmz gibi tm dnya bar dzeninin addr. Bu birbirini tamamlayan iice kardelikler, bir vcudu meydana getiren organlar gibidir. te millet, mmet ve insanlk da birbirini tamamlayan unsurlardr. Hcreler dokular, dokular organlar, organlarda vcudu meydana getirir, slm milletleri Muhammet mmetini olutururken, dier inan sistemleri de kendi dinlerine dayanan cemaatleri meydana getirirler. Bylece btn bir insanlk camias kurulmu olur.

Biz burada slm'da bar vardr, slm bar dinidir derken slam'da sava yoktur veya sava haramdr demek istemiyoruz. Ancak burada altn izmemiz gereken bir husus vardr ki o da udur: slm'da mal iin mlk iin, toprak veya petrol iin savamak asla yoktur. slm hukukular eserlerinde byle bir savan asla caiz olmadn daha bin sene ncesinden ifade etmilerdir (11). slm'da sava sebebi, zulm ortadan kaldrmak ve adaleti salamaktr. Hac suresinin 39 ve 40. ayetleri bu prensipleri ifade etmektedir (12). Zaten slm, hukukta, ekonomide ve ynetimde adaleti gzettii iin aile ve toplumda, ite ve dta bar salamtr. En kk toplum nitesi olan aileden balayarak insanlk ailesine kadar btn beeri mnasebetlerde doru kurallar uyguland zaman kargaa ve huzursuzluk olmaz. Fakat insanlar arasnda fitne tohumlar ekerek milletimizin ve tm insanln huzurunu kararak bu kargaadan faydalanmak isteyenler olabilir. slm'a kar olan odaklar, mslmanlara dman olan toplum ve devletler her zaman fitne peinde koarak sava ateini yakabilirler ve yakmaktadrlar. te sadece normal artlar altnda deil, byle olaan st durumlarda bile mslmanlara den bartan yana olmaktr. nk ayette bu hususlar aka anlatlmaktadr. "Onlar ne zaman bir sava atei yakmlarsa Allah onu sndrmtr. Onlar yeryznde bozgunculuk ve anari karmak iin alyorlar. Allah ise bozguncular sevmez" (13), buyrulmaktadr.

Batl baz yazarlar, slm'n bir sava dini olup klla yayldn syleyerek iftirada bulunuyorlard. (14) Oysa slm ilk gnden itibaren tm insanln mutluluk ve bar iin esaslar getirmi, sava sadece zulm ortadan kaktrmak iin meru grmtr. Onlarn bu iddialar slm'n sadece fiilin deil, ismine bile ters dmektedir. nk slm kelime olarak selamete ermek ve bara ulamak demektir, slm kendisinden nce hi bir dinin yapmadn yapm insanlar arasndaki dil, din, rk ve renk farkllklarn kaldrmtr. "Arabn aceme stnl yoktur; hepiniz demden, Adem ise topraktandr diyerek, insanlar arasnda eitlik ilkesini getirmitir. nk slm kendinden nceki dinler gibi belli bir zamana ve beli bir mekna ait olan bir kt'a ve kabile dini deil, milli bir din deil; btn bir beeriyeti kucaklayan evrensel, kyamete kadar baki ebed bir dindir.

Hz. Peygamber Mekke'den hicret ettikten sonra Medine'de hi grlmemi bir ey yapt. O zamana kadar birbiriyle dman olarak ayr ayr yaayan halklar bartrp birletirdi. Yahudi, Hristiyan, mslman ve putperest cemaatleri Medine Szlemesi ile birletirerek blgeye bar getirdi (15). Dn Medine Site devletinde bu drt unsuru bir araya getiren slm, bugn de tm insanl hak ve adalet izgisinde bartrma ansna sahiptir. nk slm birey, devlet ve devletleraras hak ve hukuk prensiplerini getirmitir. slm'n getirdii esaslar yrrlkte olmad iin, dnya kamuoyunda bilhassa ekonomi ve hukuk alanlarnda hak ve adalet deil zulm vardr. Bu da medeniyetin bizzat kendisinden onun felsefesinden ve dnya grnden kaynaklanmaktadr. Daha nce de sylediim gibi bugnk sistemler atmacdr. O sebeple bu sistemlerin dnyaya bar getirmesi mmkn deildir. Bar ancak slm sayesinde gelecektir. nk slm evrenseldir, slmn ekonomi anlaynda retim ve tketim alan btn yeryzdr. Kur'an- Kerim'de "Cuma namaz klndktan sonra yeryzne daln ve Allah'n ltfettii mallardan nasibinizi arayn" (16), buyrulmaktadr. Tm dnyada retilen mallardan btn insanln faydalanabilmesi iin slm serbestlik getirmi ve gmrk vergisi koymamtr. slam'da gmrk vergisi yoktur. Yani slm hem mll hem de beynelmilel hukuku, hem mill hem de beynelmilel ekonomiyi hem mill hem de beynelmilel bar dengelemitir. Bylece slm Hz. Muhammedin Medinede yapt gibi dier dinlerden olan insanlarla Mslmanlarn bir arada bar iersinde yaayabilecekleri bir dnya nermektedir. Onun iin slm bayrann dalgaland yerde mslman, Hristiyan, yahudi ve putperest btn insanlar vatandalk nimetini birlikte paylarlar. slam yeryznde saygn hale geldii zaman, sadece onun bayrann glgesinde deil, tm dnyadaki insanlar bar iersinde yaamaya balayacaklardr.

Netice olarak slam ve Mslmanlar Bat iin bir dman ve tehdit deil, belki tm dnya barna katkda bulunan bir unsurdur. slm' kendileri iin tehlike grenler dn olduu gibi bu konuda bugn dhi yanlmaktadrlar. Dmanla dayal teoriler, lkeler  ve ktalar aras savalar, hepimizin mterek mal olan gezegenimize ve tm insanlara zarar veriyor. Onun in bu senaryolar terk edilmeli. slm ve Mslmanlardan uzaklamak deil, tam tersine bunlarla kaynaarak ve hak ve adaletin beeri mnasebetlerde esas kabul edilerek, toplumun hak ve adalet llen zerine oturtulduu ve btn bunlarn kayna dan Kuran- Kerim'den faydalanlmaldr.Gelecekte kurulacak bar medeniyetinin olumasnda en byk katky Kurann yapacana inanyorum.

 

Dipnotlar

1-          Nisa 4/ 128

2-      Ahmet Hamdi Akseki, Ebedi Risalet Mukaddime, Snmez Nesriyat, stanbul1961, s, 28

3-      Hac 22/40

4-      Buhari, Menakp, 25 Hadis No:t16

5-      Araf 7/158

6-      Sebe 34/ZS

7-      Hucurat49/10

8-      Naa4/1

9-      uara 26/106, 124, 142, 161

10-  uara 26/142

11-  Serahsi, Mebsut X,3 

12-  Hac 22/39.40

13-  Maida 5/84

14-  M. Hseyin Heykel, Hz. Muhammet  Mustafa, s.483

15-  Muhammed Hamidullah, Islam'a Giri (ev. Kemal Kuu), rfan Yaynevi,  3. Bask, stanbul1973, s.162163

16-  Cuma 62 / 10

 


*DE lahiyat Fakltesi retim yesi


 

emailrol.gif (21439 bytes)

arrow1b.gif (1866 bytes)

.